Wat is het verschil tussen erven en een bankgift of handgift?
Vermogen doorgeven kan via een erfenis na overlijden, of via een gift tijdens het leven. Dit zijn de belangrijkste verschillen op vlak van belasting en zekerheid.
Er zijn twee manieren om vermogen aan iemand door te geven: laten erven na overlijden, of tijdens het leven al iets geven via een bankgift of handgift. Beide hebben gevolgen op vlak van belasting, en beide vragen om een vorm van bewijs - alleen ziet dat bewijs er heel anders uit.
Erven: automatisch, maar pas na overlijden
Bij erven gaat vermogen pas over op het moment van overlijden, volgens de wettelijke erfregels of een testament. De erfgenamen betalen erfbelasting op wat ze ontvangen, met tarieven die oplopen naarmate het bedrag hoger is en de verwantschap met de overledene verder weg staat. Er is voor de erfgenaam vooraf niets te regelen: de erfenis gebeurt automatisch, het bewijs ervan is het overlijden zelf plus de erfrechtelijke afhandeling.
Gift tijdens het leven: bankgift of handgift
Een bankgift (geld via overschrijving) of handgift (roerend goed van hand tot hand) laat u nu al iets geven, in plaats van te wachten tot een erfenis. Voor beide is geen notaris vereist - in tegenstelling tot een schenking van onroerend goed, die altijd via een notariële akte moet. Het is aan u om te kiezen of u de gift laat registreren (schenkbelasting nu, geen risico later) of niet (geen belasting nu, wel een risicoperiode).
Het risico van een gift kort voor overlijden
Wie een niet-geregistreerde bankgift of handgift doet en kort daarna overlijdt, loopt het risico dat de gift alsnog bij de erfenis geteld wordt - en dus tegen de erfbelastingtarieven belast wordt in plaats van de doorgaans lagere schenkbelasting. Deze “verdachte periode” duurt in 2026 in alle drie de gewesten 5 jaar voor niet-geregistreerde giften. Details over die termijn en hoe u ze vermijdt, leest u in onze gids over gift registreren en schenkbelasting.
Waarom bewijs in beide gevallen telt
Bij een erfenis is het overlijden zelf het onomstotelijke keerpunt: niemand hoeft te bewijzen dat de erfenis “plaatsvond”. Bij een gift tijdens het leven ligt dat anders: zonder een gedateerd document is het achteraf moeilijk aan te tonen wanneer een bankgift of handgift precies gebeurde, en of het om een gift ging in plaats van bijvoorbeeld een lening. Dat bewijs is precies wat andere erfgenamen, de fiscus, of - bij een geschil - een rechtbank nodig hebben.
Veelgestelde vragen
Is schenken tijdens het leven fiscaal voordeliger dan erven?
Vaak wel: schenkbelasting op roerend goed is doorgaans lager dan erfbelasting, zeker bij grotere bedragen. Maar dat hangt af van uw concrete situatie; raadpleeg een notaris of fiscaal adviseur voor advies op maat.
Wat gebeurt er als de gever kort na de gift overlijdt?
Bij een niet-geregistreerde bankgift of handgift telt de gift, als de gever binnen de verdachte periode overlijdt, alsnog mee bij de erfenis en wordt ze belast aan de erfbelastingtarieven.
Kan ik zowel erven als tijdens mijn leven schenken?
Ja, dit sluit elkaar niet uit. Veel mensen combineren een gift tijdens het leven met een testament voor de rest van hun vermogen.
Deze pagina bevat algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies. Raadpleeg bij twijfel een notaris of een juridisch of fiscaal adviseur.
Lees ook
Al een gift gedaan? Leg ze vast met een ondertekend giftbewijs.